Beroep om mooie sier mee te maken

Binnen de edelsmederij bestaat verschil tussen de beroepen goudsmid en zilversmid. Door mensen die de branche niet kennen, worden ze gemakkelijk op één hoop gegooid, maar er bestaat wel degelijk verschil. Als goudsmid maak en repareer je vooral sieraden, zoals ringen, hangers, armbanden en broches. Soms met edelstenen erin. Als zilversmid werk je aan grotere voorwerpen, zoals schalen, kannen, bestek en kopjes en repareer je bovendien vaak antieke voorwerpen. Soms ontwerp je de voorwerpen zelf, soms werk je volgens een ontwerp van een klant.

Ben je goud- of zilversmid, dan voer je verschillende metaalbewerkingen uit: je soldeert, vijlt, buigt, slijpt en polijst. Je maakt bovendien gebruik van verschillende handgereedschappen, zoals hamers, tangen, pincetten en vijlen. Ook gebruik je elektrische of mechanische metaalbewerkingmachines, zoals een wals en een boormachine. Daarnaast behoren een uiterst precieze meetliniaal, een metaalknipper en een soldeerapparaat tot je vaste gereedschappen. Voor het reinigen en vergulden of verzilveren van de diverse metalen gebruik je chemicaliën.

De voorwerpen die je hebt gemaakt, probeer je natuurlijk ook te verkopen. Sommige goud- en zilversmeden organiseren daarom kleine exposities of tentoonstellingen. Als je een eigen zaak hebt, dan doe je zelf de bedrijfsadministratie, verzorg je de inkoop en werf je nieuwe klanten.

Graveur

Een graveur is een ambachtsman die figuren, initialen of namen graveert – ofwel ‘schrijft’ in hard materiaal. Het werktuig (pen, stift, burijn, frees) waarmee hij graveert is altijd harder dan het materiaal waarin gegraveerd wordt. Soms is een graveur ook tegelijkertijd edelsmid, omdat het een secuur en ook wel kunstzinnig werk is. Is een tekst of beeld eenmaal met de graveersteker, ook wel burijn genoemd in het oppervlak (bijvoorbeeld glas of zilver) gekerfd, kan men het immers niet eenvoudig meer ‘uitgommen’.

Vereiste capaciteiten

In de edelsmederij moet je:

• goed met mensen kunnen omgaan
• zelfstandig kunnen werken
• creatief zijn
• gevoel hebben voor vorm en materiaal
• zorgvuldig en nauwkeurig kunnen werken

Arbeidsomstandigheden

Je werkt in een atelier of werkplaats bij een winkel. Soms ga je naar een beurs in binnen- of buitenland. Je werkt meestal zelfstandig. Als goudsmid werk je heel precies, dikwijls zittend. Zilversmeden werken ook staand (achter een werkbank met machines en materialen). Bij het werken met machines en chemicaliën is het belangrijk dat je je aan de veiligheidsvoorschriften houdt.

Opleidingen

Op De Vakschool in Schoonhoven (onderdeel van ROC Zadkine) zijn er drie opleidingsniveaus in de richting goudsmeden:

• Aspirant goudsmid niveau 2 BOL
• Goudsmid niveau 3
• Goudsmid niveau 4
• Versneld goudsmeden niveau 4