Hulpmiddelen op maat ontwikkelen voor mensen met een handicap

Adaptaties zijn individueel vervaardigde aanpassingen aan bestaande voorwerpen, of geheel nieuw ontwikkelde voorwerpen, die de gebruiker met functiebeperkingen in staat stellen de gewenste activiteit uit te voeren. Adaptaties worden gemaakt door de adaptatietechnicus, die is opgeleid om specifieke aanpassingen te ontwikkelen en te vervaardigen. De meeste grotere revalidatiecentra hebben adaptatietechniek in huis, of huren deze extern in.

Iemand met een lichamelijke beperking wil graag een zo normaal mogelijk leven leiden. Dat maakt de adaptatietechnicus of medewerker adaptatietechniek mogelijk. Hij ontwikkelt immers hulpmiddelen op maat die hun de ondersteuning bieden die ze nodig hebben. Een op maat gemaakte rolstoel, een speciaal bed of een aangepaste keuken bijvoorbeeld. Hierbij komt niet alleen technische kennis van pas. Hij moet zich ook goed in andere mensen kunnen inleven.

De branche telt ongeveer zestig ondernemingen waar circa duizend personen werkzaam zijn. De branche van de adaptatietechniek kent een redelijk glansrijke toekomst. Gediplomeerde adaptatietechnici hebben een goede kans op een baan. Grote bedrijven in de branche groeien. Andere bedrijven verdwijnen. Daardoor is er een grote mobiliteit van arbeidskrachten.

Arbeidsomstandigheden

Een adaptatietechnicus werkt in de werkplaats van een revalidatiebedrijf of -centrum. Met een diploma Adaptatietechnicus kun je doorstromen naar de opleiding Adviseur gezondheidstechnische voorzieningen (mbo-niveau 4).

Ontwikkelingen in de branche

De arbeidsmarkt is wat onrustig door Europese aanbestedingen in het kader van de Wet Voorzieningen Gehandicapten. Ook de intrede van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) heeft consequenties. Ondernemingen gaan zo goedkoop mogelijk opereren. Moderne technieken als ICT-toepassingen en micro-elektronica zorgen voor vernieuwingen.

De verwachting is dat het aantal specialistische ondernemingen de komende jaren toeneemt. Een andere deel van het werk zal zich gaan concentreren bij enkele grote ondernemingen met een breed assortiment.

Opleidingen

Opleidingen worden geregeld door SVGB. Het uitvalspercentage van de opleiding tot adaptatietechnicus is namelijk slechts 5 procent, tegen 33 procent landelijk. Er zijn voldoende leerbedrijven. De opleiding voor adaptatietechnicus duurt vier jaar. Tijdens de opleiding leer je rolstoelen en andere revalidatiehulpmiddelen te repareren en af te stellen. Ook leer je individuele aanpassingen voor cliënten te maken met behulp van werktekeningen. Een ander belangrijk onderdeel van de opleiding zijn de communicatieve vaardigheden naar cliënt als ook naar medewerkers. Om toegelaten te worden tot de opleiding moet je:

• een afgeronde kaderberoepsgerichte leerweg vmbo-opleiding hebben
• werkzaam zijn bij een erkend leerbedrijf binnen de branche adaptatietechniek
• wenselijk: opleiding op het gebied van metaal, motorvoertuigen of elektronica

Daarnaast bestaan diverse gespecialiseerde vakcursussen, eveneens te volgen via SVGB.